中 阿 含 經 KINH TRUNG A HÀM Hán Dịch: Phật Ðà Da Xá & Trúc Phật Niệm, Việt Dịch & Hiệu Chú: Thích Tuệ Sỹ

12. PHẨM PHẠM CHÍ
(Phần Ðầu)

149. KINH HÀ DỤC^[1]

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp cô độc.

Bấy giờ, Phạm chí Sanh Văn, sau giữa trưa thong dong tản bộ đi đến chỗ Phật, chà o hỏi xong, ngồi xuống một bên, bạch rằng:

“Cù-đà m, tôi có điều muốn hỏi, mong Ngà i nghe cho, tôi mới dám trình bà y.”

Đức Thế Tôn nói:

“Ông muốn hỏi điều gì xin cứ hỏi.”

Phạm chí Sanh Văn hỏi rằng:

“Cù-đà m, người Sát-lợi ước muốn gì? Thực hà nh cái gì? Thiết lập bằng cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì[02]?”

Thế Tôn đáp:

“Người Sát-lợi ước muốn được tà i vật, thực hà nh nơi trí tuệ, thiết lập bằng gươm dao[03], y cứ trên nhân dân[04], lấy tự do là m mục đích.”

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

“Người Cư sĩ ước muốn gì? Thực hà nh cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?”

Thế Tôn đáp:

“Người Cư sĩ ước muốn được tà i vật. Thực hà nh nơi trí tuệ. Thiết lập bằng kỹ thuật. Y cứ trên nghề nghiệp. Lấy sự cứu cánh của nghề nghiệp là m mục đích”.

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

“Cù-đà m, đà n bà ước muốn gì? Thực hà nh cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?”

Thế Tôn đáp:

“Đà n bà ước muốn được đà n ông. Thực hà nh sự trang điểm. Thiết lập bằng con cái. Y cứ trên sự không đối thủ[05]. Lấy tự do là m mục đích.”

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

“Cù-đà m, trộm cướp ước muốn cái gì? Thực hà nh cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?

Thế Tôn đáp:

“Trộm cướp ước muốn lấy của không cho. Thực hà nh nơi chỗ lén lút. Thiết lập bằng gươm dao. Y cứ nơi bóng tối. Lấy sự không bị khám phá là m mục đích “.

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

“Cù-đà m, người Phạm chí ước muốn gì? Thực hà nh cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?”

Thế Tôn đáp:

“Người Phạm chí ước muốn được tà i vật. Thực hà nh nơi trí tuệ. Thiết lập bằng kinh thơ[06]. Y cứ trên trai giới[07]. Lấy Phạm thiên là m mục đích.”

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

“Sa-môn ước muốn gì? Thực hà nh cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?”

Thế Tôn đáp:

“Sa-môn ước muốn được chân lý[08], thực hà nh nơi trí tuệ, thiết lập bằng giới, y cứ trên vô xứ[09], lấy Niết-bà n là m mục đích.”

Phạm chí Sanh Văn bạch rằng:

“Bạch Thế Tôn, con đã hiểu. Bạch Thiện Thệ, con đã rõ. Bạch Thế Tôn, nay con xin tự quy y Phật, Pháp và Tỳ-kheo Tăng. Cúi mong Thế Tôn nhận con là m Ưu-bà -tắc, kể từ hôm nay con trọn đời tự quy y cho đến lúc mạng tận.”

Phật thuyết như vậy. Phạm chí Sanh Văn sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hà nh.

-ooOoo-

Chú thích:

[01] Bản Hán, quyển 37. Tương đương Pāli: A.6. Khattiya. Tham chiếu, Hán, No.125 (37.8).

[02] Hán: hà dục hà hà nh hà lập hà y hà ngật 何 欲 何 行 何 立 何 依 何 訖. Pāli: kim-adhippayā kim-upavicārā kim-adhiṭṭhānā kim-abhinivesā kim-pariyosanā, ham muốn gì, tâm niệm gì (cận hà nh), y cứ gì, tham vọng, cứu cánh gì?

[03] Sở lập dĩ đao 所 立 以 刀. Pāli: balādhiṭṭhānā, chấp cứ sức mạnh. Có lẽ bản Hán chép nhầm đao 刀 thay vì lực 力.

[04] Y ư nhân dân 依 於 人 民. Pāli: pathavībhinivesā, tham vọng cõi đất (chinh phục).

[05] Vô đối 無 對. Pāli: asapatī, không vợ nhỏ của chồng.

[06] Pāli: mantadhiṭṭhānā, chấp chú thuật.

[07] Hán: trai giới  齋 戒, cần hiểu là trai tá»± hay tế tá»±. Pāli: yaññābhinivesā.

[08] Hán: chân đế  真 諦. Pāli: khantisoraccādhippayā, nhẫn nhục và nhu hòa.

[09] Pāli: ākiñcanābhinivesā, vô sở hữu, không có gì.

-ooOoo-

đầu trang

trang kế